Güvenceler: kurulan sistem, hesaplar ve verileriniz sizde kalır.

Bir danışmanla çalışmaya karar verirken en çok sözleşme, sahiplik, gizlilik ve destek soruları akla gelir. Aşağıda bu soruları iki grupta yanıtladım: şirketler ve bireysel çalışan uzmanlar. Yanıtlar, birlikte çalıştığımızda yazılı teklifte de yer alan ilkelerdir.

Şirketler için

Kurulan sistemin, iş akışlarının ve kodun sahibi kim olur?

Siz. İş akışları, istem (prompt) metinleri, yapılandırmalar ve yazdığım kod şirketinizin hesaplarında kurulur. Teslimde nasıl çalıştığını anlatan belgeyle birlikte size kalır.

Sağlayıcı bağımlılığı (vendor lock-in) yaratmam: mümkün olduğunda açık kaynak ya da yaygın araçlar seçerim, böylece işi ileride kendi ekibiniz ya da başka biri sürdürebilir.

Destek, bakım ve yanıt süresi nasıl işler?

Tek kişi çalışan butik bir danışman olarak 7/24 nöbet vaat etmiyorum. Bunun yerine şunları başlamadan yazılı olarak belirleriz:

• Yanıt süresi ve kanal: Hangi sorun için ne kadar sürede döneceğim.
• Bakım kapsamı: Aylık izleme, kayıt kontrolü, model ve araç güncellemeleri.
• Durma planı: Her ajan, durduğunda iş elle yürüyebilecek şekilde kurulur. Kritik adımlar zaten insan onayından geçtiği için ajan durduğunda süreç durmaz.

Şirket verilerimiz yurt dışına ya da kontrolsüz yapay zekâ sunucularına gider mi?

Onayınız olmadan hayır. Verinin hassasiyetine göre kurumsal bulut, kendi sunucunuz ya da şirket içinde çalışan yerel model arasından birlikte seçeriz. Bulut kullanılacaksa verinin hangi bölgede işlendiğini ve sözleşme koşullarını yazılı paylaşırım; KVKK'nın yurt dışına aktarım kurallarına uygun yol seçilir. Ayrıntılar veri gizliliği rehberinde.

Gizlilik sözleşmesi (NDA) imzalıyor musunuz?

Evet. İşe başlamadan, isterseniz ilk görüşmeden önce. Müşterilerinizle yaptığınız gizlilik sözleşmelerini de okur, kurulumu onların sınırlarına göre yaparım.

Mevcut ERP, MES ya da CRM sistemimizi değiştirmemiz gerekir mi?

Hayır. Ajanlar mevcut sistemlerinizin yanına kurulur. Üretim tarafında saha ağına önce salt okuma erişimiyle başlarım; markadan bağımsız çalışırım.

Sonucu nasıl ölçüyoruz; hedefe ulaşılamazsa ne olur?

Pilot başlamadan başlangıç değeri, hedef ve kabul ölçütü yazılı olarak belirlenir. Ölçüm haftalık yapılır. Pilot sonunda karar sizindir: yaygınlaştırmak, düzeltmek ya da durdurmak. Hedefe ulaşılamazsa nedenini yazılı raporlarım ve yaygınlaştırmaya geçmeyiz.

Ajan yanlış bir şey yaparsa sorumluluk kimde?

Kurulum, ajanın tek başına karar vermeyeceği şekilde yapılır. Müşteriye, tedarikçiye ya da dışarıya giden her çıktı insan onayından geçer; ödeme, sözleşme ya da e-posta gönderimi gibi adımlar onaysız çalışmaz. Ajanın her adımı kayıt altındadır, böylece bir hata nerede oluştuysa izlenebilir.

Hangi standart ve çerçeveleri referans alıyorsunuz?

Kurulumu tasarlarken ve belgelerken aşağıdaki çerçevelerden yararlanırım. Bu bir sertifika iddiası değildir; işinizin bir belgelendirme gerektirip gerektirmediğini birlikte değerlendiririz.

• Yapay zekâ yönetimi ve risk: ISO/IEC 42001, ISO/IEC 23894, NIST AI RMF.
• Bilgi güvenliği ve kişisel veri: ISO/IEC 27001, KVKK, GDPR.
• Yapay zekâ uygulama güvenliği: OWASP'ın büyük dil modeli uygulamaları için risk listesi.
• Mevzuat: AB Yapay Zekâ Yasası (Tüzük (AB) 2024/1689).
• Otomotiv ve kalite: IATF 16949, VDA 6.3 (süreç denetimi), AIAG-VDA FMEA, APQP, PPAP, MSA, SPC, TISAX (bilgi güvenliği), ISO 9001.
• Üretim: ISA-95 (sistem katmanları), IEC 62443 (endüstriyel siber güvenlik), ISO 50001 (enerji).

İş bitince erişimler ve kopyalar ne olur?

Bana verilen erişimler kapatılır, çalışma kopyaları silinir. Sistemin nasıl çalıştığını ve nasıl bakım yapılacağını anlatan devir belgesi size kalır.

Uzmanlar ve bireysel çalışanlar için

Hesaplarım, profillerim ve içeriklerim kime ait olur?

Size. Site, alan adı, LinkedIn sayfası, Google İşletme Profili ve otomasyon hesapları sizin adınıza açılır. Hazırladığımız metinlerin, görsellerin ve vaka çalışmalarının hakkı da sizindir.

Şifrelerimi vermem gerekir mi?

Hayır. Mümkün olan her yerde yetkilendirmeyle çalışırım: editör ya da yönetici rolünü siz verirsiniz, iş bitince siz kaldırırsınız. Şifrelerinizi bende tutmam.

Onayım olmadan benim adıma bir şey paylaşılır mı?

Hayır. Yazdığım her metin sizin üslubunuzla hazırlanır ve sizin onayınızla yayımlanır. Ajanlar taslak hazırlar; yayın düğmesine siz basarsınız.

Google'da ilk sırada çıkmayı ya da ChatGPT'de önerilmeyi garanti ediyor musunuz?

Hayır. Arama motorlarının ve yapay zekâ asistanlarının sonuçlarını kimse garanti edemez; bunu vaat eden birine temkinli yaklaşın. Benim verdiğim güvence ölçmektir: başlangıçta görünürlüğünüzü ölçer, yaptığım her işi ve sonrasındaki değişimi açıkça raporlarım.

Danışanlarımın ve öğrencilerimin bilgileri güvende mi?

Kişisel veriler ücretsiz yapay zekâ araçlarına yüklenmez. Ajan yalnızca işi için gereken bilgiyi görür; gerekirse adlar ve iletişim bilgileri maskelenir. KVKK açısından hangi verinin nerede işlendiğini yazılı olarak paylaşırım.

Ücretsiz kontrol ve Görünürlük Analizi verilerimi saklıyor mu?

Site kontrolü girdiğiniz adresi kaydetmez; sonuç yalnızca ekranınızda gösterilir. Görünürlük Analizi cevaplarınızı tarayıcınızda hesaplar ve yalnızca sizin tarayıcınızda tutar. Sonucu bana göndermeyi seçmezseniz bana hiçbir bilgi ulaşmaz.

Bütçem küçük. Aylık bir anlaşmaya bağlanmak zorunda mıyım?

Hayır. Kontrol ve analiz ücretsizdir; ardından tek seferlik yazılı bir yol haritasıyla durabilirsiniz. Araçları ücretsiz ya da düşük maliyetli seçeneklerden seçerim. Aylık süreklilik isteğe bağlıdır.

Birlikte çalışmayı bıraktığımda ne olur?

Kurulan her şey sizde kalır ve çalışmaya devam eder. Neyin nasıl çalıştığını anlatan kısa bir devir notu bırakırım; erişimlerimi kaldırırsınız.

Bu ilkeleri otomotiv tedarik zincirinden getirdim.

Hyundai ve Ford programlarında yazılı kabul ölçütü, gizlilik ve izlenebilirlik pazarlık konusu değildi. Danışmanlıkta da aynı disiplinle çalışıyorum: yazılı kapsam, ölçülebilir hedef, kayıt altındaki her adım. Çalışma biçimimin ayrıntıları Hakkımda sayfasında.