AB Yapay Zekâ Yasası ertelendi mi? Dijital Omnibus sonrası şirketler için güncel takvim.

Yaz boyunca LinkedIn'de ve haber sitelerinde aynı başlık dolaştı: "AB Yapay Zekâ Yasası ertelendi." Bu başlık yanlış değil ama eksik. Bazı tarihler ileri kaydı, kurallar ise yerinde duruyor. Türkiye'den AB'ye ürün ya da hizmet satan bir şirket için doğru soru şu: Bugün ne geçerli, ne zaman ne geçerli olacak?

Ne değişti?

Dijital Omnibus düzenlemesi, Tüzük (AB) 2026/1744 olarak Resmî Gazete'de yayımlandı ve Yapay Zekâ Yasası'nda şu değişiklikleri yaptı:

• Ek III'teki yüksek riskli sistemler (işe alım, kredi, eğitim, kritik altyapı gibi): 2 Ağustos 2026 yerine 2 Aralık 2027.
• Ürünlere gömülü yüksek riskli sistemler (Ek I: makine, tıbbi cihaz, oyuncak gibi): 2 Ağustos 2028.
• Yapay zekâ üretimi içerik işaretlemesi: 2 Ağustos 2026'dan önce piyasaya sürülen sistemlere 2 Aralık 2026'ya kadar süre tanındı.
• Yeni yasaklar: rıza dışı mahrem görüntü üreten uygulamalar 2 Aralık 2026'dan itibaren yasak.
• Küçük orta ölçekli şirketler: 750'den az çalışanı olan ve cirosu 150 milyon avroya ya da bilanço toplamı 129 milyon avroya kadar olan şirketler, KOBİ'lere tanınan kolaylıklardan yararlanabilecek.
• Makine Yönetmeliği: çakışmaları azaltmak için Ek I'in daha hafif uygulanan bölümüne taşındı.

Türkiye'den AB'ye satan şirket için anlamı

Yasa yalnızca AB'deki şirketleri değil, ürünü ya da çıktısı AB'de kullanılan herkesi kapsıyor. Görüntü işlemeyle kalite kontrolü yapan bir makine üretiyorsanız ve bu sistem bir güvenlik işlevi görüyorsa, Ek I kapsamındasınız ve tarihiniz 2028. Bir AB müşterisine işe alım ya da kredi değerlendirmesinde kullanılan bir yazılım sağlıyorsanız tarihiniz 2027. Kendi iç süreçleriniz için ajan kullanıyorsanız çoğu durumda yüksek risk kapsamında değilsiniz. Ama şeffaflık ve okuryazarlık kuralları yine geçerli.

Erteleme bir mola değil, hazırlık süresidir.

Ek süreyi nasıl kullanmalı?

• Envanter: Şirkette hangi yapay zekâ sistemleri kullanılıyor, hangileri ürünlerin içinde?
• Risk sınıfı: Her biri yasak, yüksek risk, şeffaflık ya da düşük risk sınıflarından hangisine giriyor?
• Tedarikçi belgeleri: Kullandığınız modellerin ve yazılımların sağlayıcısından hangi belgeleri almanız gerekiyor?
• İnsan gözetimi ve kayıt: Kararı kim veriyor, ajanın her adımı kayda geçiyor mu?

Son madde, benim ajan kurulumlarında baştan uyguladığım ilke: Ajan hazırlar, insan onaylar, her adım kayıt altında. Yasanın yüksek riskli sistemlerden beklediği şeyin küçük bir hâli bu.

Ayrıntılı takvim, Siber Dayanıklılık Yasası ve Çin, ABD ve Türkiye'deki durum için Yapay zekâ mevzuatı 2026 rehberine bakabilirsiniz.

Bu yazı genel bilgi verir, hukuki danışmanlık değildir. Kendi ürünleriniz için resmî metinleri ve uzman görüşünü esas alın.